Wystawa „Sztuka drukarska". Wybrane pierwsze wydania książek Stanisława Wyspiańskiego ze zbiorów Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie

Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zaprasza na wystawę wybranych pierwszych wydań książek Stanisława Wyspiańskiego ze zbiorów Biblioteki „Sztuka drukarska", w ramach Małopolskich Dni Książki „Książka i Róża”.

Stanisław Wyspiański zajmował się także projektowaniem i zdobnictwem druków. W latach 1898-1899 opracowywał szatę graficzną wydawanego przez Stanisława Przybyszewskiego dwutygodnika „Życie”, pełniąc funkcję kierownika artystycznego pisma. Współpracował z wieloma pismami artystycznymi i wydawcami. Skupiał się nie tylko na zdobnictwie i ornamentyce, ale całej plastyce druku, począwszy od czcionek i układu kolumn, także z rzadka przygotowując ilustracje (czego dość wyjątkowym przykładem w jego twórczości są rysunki do wydania Iliady z 1903 r., nie licząc wcześniejszych młodzieńczych prac).

Projektował od początku do końca całe tomiki, począwszy od frontyspisów, winiet i ornamentów. Czuwał nad czystością składu własnych publikacji, projektował także dla przyjaciół, w tym Lucjana Rydla, co kosztowało go zresztą wiele przygód z opornymi wydawcami, drukarzami i zecerami, czego świadectwa można znaleźć w jego listach do Rydla. Nie był typowym ilustratorem, bo ilustracji tworzył niewiele. Skupiał się przede wszystkim na estetyce druku i zdobnictwie; jednak jego myślenie o ornamencie książkowym sięgało znacznie dalej i wykraczało poza traktowanie go jako zwykłej ozdoby użytkowej.

W książce „Wyspiański artysta książki", Elżbieta Sierakowska zauważa, że „winiety jego o motywach kwiatowych stanowią nie tylko dekorację książki, lecz także tworzą, oparty na efektach kompozycyjno-graficznych, akompaniament do poszczególnych utworów. W ten sposób realizuje on ideologię francuskich symbolistów (…) którzy pragnęli połączenia różnych rodzajów sztuki: poezji, malarstwa i muzyki” (E. Sierakowska, 1960, s.99). Ten aspekt, czasem zapominany lub niedoceniany znakomicie uzupełnia portret Wyspiańskiego jako artysty totalnego. W orbicie jego gesamtkunstwerk plastyka drukarska zajmuje równie ważne miejsce co architektura czy projektowanie mebli – o ile nie istotniejsze, bo związane z komunikacją i twórczością literacką.

Miejsce ekspozycji: I piętro, lewe skrzydło 

Termin ekspozycji: 22.04.2026 – 4.05.2026