Przyznano nagrodę za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki oraz krytyki literackiej i artystycznej im. Kazimierza Wyki.

W dniu dzisiejszym (25 marca br.) odbyła się się uroczystość wręczenia Nagrody Marszałka Województwa Małopolskiego i Prezydenta Miasta Krakowa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eseistyki oraz krytyki literackiej i artystycznej im. Kazimierza Wyki.

Do grona Laureatów Nagrody dołączył Ireneusz Kania – wybitny tłumacz, poliglota, autor ponad 60 przekładów z kilkunastu języków, znawca filozofii buddyjskiej
i kabały oraz eseista.

Przyznawana wspólnie przez Marszałka Województwa Małopolskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa Nagroda im. Kazimierza Wyki należy do nielicznych w tym zakresie nagród w Polsce. Jest bardzo wysoko oceniana zarówno przez teoretyków literatury i sztuki, jak i samych twórców. Idea Nagrody zrodziła się wkrótce po śmierci jej patrona, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Kazimierza Wyki. W ten sposób środowisko literackie Krakowa pragnęło uczcić i zachować w pamięci jedną ze swych osobowości: wybitnego historyka literatury, krytyka literackiego, eseistę, twórcę własnej metodologii krytyki literackiej, zwanej „szkołą Wyki”, znawcę sztuki, animatora życia kulturalnego, humanistę o niezwykłej energii
i artystycznej wyobraźni.

Ideą nagrody jest wyróżnienie wybitnych dokonań literackich i artystycznych twórców, którzy w swojej działalności nawiązują do świata wartości i zakresu zainteresowań prof. Kazimierza Wyki. Wysokość nagrody wynosi 40 000 zł i jest fundowana w 50% z budżetu Województwa Małopolskiego i w 50% z budżetu Gminy Miejskiej Kraków.

W gronie laureatów Nagrody znajdują się najwybitniejsze osobowości polskiej humanistyki. Pierwszym laureatem został w 1980 r. prof. Jerzy Kwiatkowski, wśród kolejnych wymienić można m.in. prof. Jana Błońskiego, prof. Michała Głowińskiego, Zbigniewa Herberta, prof. Marię Janion, prof. Mariana Stalę, prof. Jerzego Jarzębskiego, prof. Teresę Walas, prof. Krzysztofa Uniłowskiego, prof. Stanisława Balbusa, prof. Franciszka Ziejkę, prof. Stanisława Burkota, prof. Włodzimierza Maciąga, prof. Mieczysława Porębskiego, prof. Michała Pawła Markowskiego, prof. Marię Poprzęcką i wielu innych.

23 lutego 2022 r Jury Nagrody Marszałka Województwa Małopolskiego oraz Prezydenta Miasta Krakowa Nagroda im. Kazimierza Wyki w składzie: Prof. Marta Wyka, prof. Marian Stala, dr Krystyna Czerni, Prof. Jarosław Fazan, Prof. Anna Czabanowska-Wróbel, dr hab. Łukasz Tischner , Monika Gubała- Dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego oraz Katarzyna Olesiak – Dyrektor Wydziału Kultury Urzędu Miasta Krakowa wybrało laureata Nagrody im. Kazimierza Wyki w osobie Pana Ireneusza Kani, w uznaniu za całokształt twórczości translatorskiej i eseistycznej. Werdykt Jury zatwierdził Zarząd Województwa Małopolskiego oraz Prezydent Miasta Krakowa.

Ireneusz Kania (ur. 1940 r.) to przede wszystkim wybitny tłumacz z kilkunastu języków, europejskich i azjatyckich, nowożytnych i starożytnych. Jego ogromny dorobek translatorki obejmuje pozycje z dziedziny religioznawstwa, filozofii, teorii kultury i nauki, a ponadto także literaturę piękną (zarówno poezję, jak i prozę). Pisze także wstępy do tłumaczonych książek oraz eseje. Przekazał polskiemu czytelnikowi podstawową część dorobku Mircei Eliadego, Karla Kerényiego i Emila Ciorana. Przełożył m.in. dzieła Umberta Eco, Constantina Noiki, a także „Opowieści Zoharu” i „Tybetańską Księgę Umarłych”. Skompilował i przetłumaczył z języka palijskiego korpus tekstów buddyjskiej szkoły Małego Wozu -„Muttāvali Wypisy z ksiąg starobuddyjskich”. Wybory autorskich esejów zawarł w książkach pt. „Ścieżka nocy” oraz „Dług metafizyczny. Eseje i rozmowy.”

W latach 1959-64 studiował romanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W tym czasie pogłębiał też wiedzę o językach orientalnych (hebrajskim, chińskim i sanskrycie). Uprawiał także wyczynowo sport (podnoszenie ciężarów). Pracował m.in. w krakowskim oddziale wydawnictwa PWN. Od 1975 w Wydawnictwie Literackim pełnił obowiązki redaktora, a następnie zastępcy kierownika Redakcji Przekładów, odpowiadającego za literaturę iberyjską i iberoamerykańską. W następnych latach dokonywał licznych przekładów, początkowo z języka portugalskiego, a następnie, m.in.: angielskiego, niemieckiego, francuskiego, rosyjskiego, rumuńskiego, włoskiego, szwedzkiego, sanskrytu. Przekłady, artykuły i recenzje ogłaszał m.in. w „Znaku”, „Literaturze na Świecie”, „Dekadzie Literackiej”. Uczestniczył w sympozjach literackich i naukowych. Pisał wstępy i posłowia do tłumaczonych przez siebie książek. Od 1989 należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach dziewięćdziesiątych prowadził zajęcia z przekładu literackiego w Studium Literacko-Artystycznym na UJ. Był stałym konsultantem i recenzentem wewnętrznym oficyn Wydawnictwo Literackie, Austeria, Homini oraz Instytutu Książki w Krakowie. Za pracę przekładową otrzymał wiele nagród, m.in. nagrodę Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich (1992), nagrodę „Literatury na Świecie” (1993, 1998), Nagrodę Krakowskiej Filii Fundacji Kultury Polskiej (1995), Nagrodę Polskiego PEN Clubu (1996). W 2017 otrzymał Nagrodę Miasta Krakowa. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Meritul Cultural Republiki Rumunii (2004) i odznaką 15-lecia Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie (2010).

Tradycyjnie Nagroda im. Kazimierza Wyki była wręczana w dniu 19 stycznia, na który przypada data śmierci wybitnego humanisty –  w bieżącym roku organizatorzy Nagrody postanowili przenieść uroczystość w okolice dnia urodzin Profesora – tj. 19 marca.

Nagroda im. Kazimierza Wyki nie tylko utrwala postać wybitnego humanisty, znawcy literatury i artysty słowa, ale przypomina również o wadze humanistycznego powołania — w czasie niezbyt mu sprzyjającym.

Zamknij

W tym serwisie internetowym używane są pliki cookies w celu ułatwienia korzystania z serwisu, do celów statystycznych i/lub reklamowych. Poprzez odpowiednie ustawienie przeglądarki przy pomocy której korzystasz z tego serwisu internetowego możesz blokować lub zezwalać na zapisanie plików cookies w urządzeniu w którym przeglądasz serwis internetowy.